تأثیر سرمایة انسانی بر صادرات کالاهای صنعتی کارگاه‌های متوسط و بزرگ در ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیئت علمی گروه اقتصاد دانشگاه تبریز

2 دانشجوی کارشناسی ارشد گروه اقتصاد دانشگاه تبریز

چکیده

نقش سرمایة انسانی در صادرات صنعتی و از طریق آن در رشد اقتصادی بر هیچ کس پوشیده نیست. این نقش با اجرایی شدن قانون هدفمند کردن یارانه‌ها، که ممکن است به دنبال خود افزایش قیمت تمام شده محصولات و کاهش قدرت رقابت و امکان حضور آنها در بازارهای جهانی را در پی داشته باشد، پر رنگ‌تر نیز می‌شود. این مطالعه به بررسی مقایسه‌ای نقش سرمایة انسانی در صادرات کالاهای صنعتی کارگاه‌های متوسط و بزرگایران می‌پردازد. برای این منظور، با استفاده از داده­های تابلویی گروه‌های 23گانة صنعتی ایران (کدهای دو رقمی ISIC) طی دوره زمانی 1385-1379، صادرات صنعتی تابعی از شاغلان دارای تحصیلات عالی (به عنوان شاخص سرمایة انسانی)، ارزش افزودة صنعتی،نرخ ارز حقیقی و متغیر رابطة مبادله در نظر گرفته می‌شود.
نتایج به دست آمده نشان می­دهد که طی دورة مورد بررسی، سرمایة انسانی و ارزش افزوده تأثیر مثبت و معنی­دار بر صادرات کالاهای صنعتی کارگاه­های متوسط و بزرگ ایران داشته‌اند و تأثیر هر دو متغیر در کارگاه­های بزرگ بیشتر است. عوامل قیمتی همچون رابطة مبادله نیز تنها در تعیین صادرات صنعتی صنایع بزرگ تأثیر معنی دار داشته است. این در حالی است که متغیر نرخ ارز حقیقی در هیچ یک از صنایع  متوسط و بزرگ تأثیر معنی‌داری نداشته است. توصیة مهم سیاستی این مطالعه آن است که دولت برای توسعة صادرات صنعتی باید از نظر کمی و کیفی به توسعة تحصیلات عالی بپردازد و آموزش نیروی کار را بهبود و گسترش دهد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Impact of Human Capital on Iranian Medium and Large Manufacturing Companies' Export

نویسندگان [English]

  • Mohsen Pourebadollahan Covich 1
  • Parvaneh Aminizadeh 2
1 Tabriz University, Faculty Member
2 Tabriz University, M.A. Student
چکیده [English]

The role of human capital on industrial export and through that on economic growth is clear. This role is recently more highlighted in Iran by starting the rule of subsidy targeting. This paper investigates and compares the impact of human capital on the export of Iranian medium and large manufacturing companies, using a panel data set of two-digit ISIC manufacturing industries, for the period 2000-2006. For that purpose, we use the number of workers with higher education degree (as a proxy for human capital) to examine the effect of human capital on the export of Iranian medium and large manufacturing companies.
The results of the study show that human capital as well as manufacturing value added have positive and significant effects on the export of both of medium and large manufacturing companies, eventhough  these effects are bigger for large companies. Also, the price indices, such as terms of trade and real exchange rate show weak or no significant effects. Therefore, any effort to expand the higher education is highly recommended.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Manufacturing Export
  • Human capital
  • Medium and Large Companies
  • panel data
  • Iran
تودارو، مایکل(1378)، توسعة اقتصادی در جهان سوم، ترجمة غلامعلی فرجادی، تهران، مؤسسة عالی پژوهش در برنامه‌ریزی و توسعه.

سوری، علی و نادر مهرگان (1386)، «نقش سرمایة اجتماعی در تشکیل سرمایة انسانی»، فصلنامة پژوهشنامة بازرگانی، شمارة 42، ص219-207.

طیبی، کمیل و شیرین اربابیان (1382)، «اثر بلندمدت و کوتاه‌مدت آموزش عالی بر عرضة صادرات صنعتی ایران»، فصلنامة پژوهش­های اقتصادی ایران، شمارة 16، ص22-1.

طیبی، کمیل، مصطفی عمادزاده و شیرین اربابیان (1383)، «اثرات ارتقای آموزش عالی بر عرضة صادرات صنعتی در ایران (1378-1345)، مجلة تحقیقات اقتصادی، شمارة 64، ص54-29.

کازرونی، علیرضا (1386)،نظریه­های تجارت بین­الملل، همدان، نور علم.

کریمی، فرزاد و حسین پیراسته (1383)، «ارزیابی و تحلیل تأثیرات متقابل بهره­وری نیروی انسانی، هزینه­های تولید و صادرات کالاهای صنعتی در ایران (1378-1373)»، مجلة تحقیقات اقتصادی،شمارة 65، ص75-33.

گجراتی، دامودار (1385)، مبانی اقتصادسنجی، ترجمة حمید ابریشمی، چ4، تهران، انتشارات دانشگاه تهران.

مردوخی، بایزید (1368)، «نقش سرمایة انسانی در توسعة صنعتی»، اطلاعات سیاسی- اقتصادی، شمارة 30، ص45-40.

مرکز آمار ایران (1385-1379)، نتایج آمارگیری از کارگاه­های صنعتی، سایت مرکز آمار ایران.

ولد خانی، عباس(1376)، «عوامل تعیین کنندة صادرات غیر نفتی در ایران با استفاده از روش های همگرایی انگل- گرنجر و یوهانسون(1374-1338)»، مجلة برنامه و بودجه، سال دوم، شمارة 22 و23، ص3-30.

Alvarez, R. (2002), "Determinants of Firm Export Performance in Less Developed Country", Estudies de Economia, Vol. 29, pp. 53-78.

Aysan, F. A. and Y. Selim (2007), "Investigation in to the Determinants of Turkish Export-Boom in the 2000", Journal of International Trade and Diplomacy, Vol. 2, pp. 159-202.

Balassa, B. (1978), "Exports and Economic Growth: Further Evidence", Journal  of  Development Economics, Vol. 5, PP. 9-181.

Bleany, M and K. Wakelin (1999), "Sectoral and Firm-Specific Determinants of Export Performance: Evidence from the United Kingdom", Centre for Research on Globalization and Labor Markets Research Paper, 99/12.

Chuang, Y.C. (2000), "Human Capital, Exports and Economic Growth: A Causality Analysis for Taiwan (1952-1995)", Review of International Economics, Vol. 8, pp. 712-720.

Egert, B. and A. Morales (2005), "Exchange Rate Regimes, Foreign Exchange Rate Volatility and Export Performance in Central and Eastern Europe: Just another Blur Project",BOFIT Discussion Papers, pp. 1-37.

Hertog, J. F. D. and E. Huizenga (2000), The Knowledge Enterprise, Imperial College Press.

Khan, M. and M. D. Knight (1988),"Import Compression and Export Performance in Developing Countries",The Review of Economics and Statistics, Vol.7,  PP. 32-315.

Konya, L. (2006), "Exports and Growth: Granger Causality Analysis on OECD Countries a Panel Data Approach", Economic Modeling, Vol. 23, pp. 978-992.

Levin, A. and L. Raut (1997), "Complementarities between Exports and Human Capital in Economic Growth: Evidence from the Semi-industrialized Countries",Economic Development and Cultural Change, Vol. 46, No. 1, pp. 155-174.

Lutz. J.M. and R.T Green (1983), "The Product Life Cycle and Export Position of the United States", Journal of International Business Studies, Vol. 14, No. 3, pp. 77-93.

Michealy, M. (1997), "Exports and Growth, an Empirical Investigation", Journal of Development Economics, Vol. 4, pp. 49-53.

Munch, R.J and R.J. Skaksen (2008), "Human Capital and Wage in Exporting Firms", Journal of International Economics, Vol. 75, pp. 363-372.

Porter, E.M. (1990), The Competitive Advantage of National, Adeline Publishing Company Chicago. New York.

Rodwell, J.J. and S.T.T.  Teo (2003), The Need to Accumulate Human Capital across Levels of Export Intensity: Activating Resources that are Increasingly Difficult to Mobilize,Research and Practice in Human Resource Management, Vol. 11, No. 2, pp. 17-31.

Ronning, J. and M. Kearney (1998), Graduate Prospects in a Changing Society, UNESCO Publishing, Belgium.

Soderbom, M. (2000), "What Drives Manufacturing Exports in Africa? Evidence from Ghana, Kenya and Zimbabwe",CSAE-UNIDO Working Paper, No. 2.

Tariq Majeed, M. and E. Ahmad (2006) "Determinants of Export in Developing Countries". The Pakistan Review, vol. 45, no. 4, pp. 1265-1276.

Van Dijk, M. (2002), "The Determinants of Export Performance in Developing Countries: The Case of Indonesian Manufacturing", Eindhoven Centre for Innovation Studies Working Paper,02/01.

Vogiatzoglou, K. (2009), "Determinants of Export Specialization in ICT Products: A Cross Analysis", International Network for Economic Research Working Paper,2009.3.

Zeufack, A. (2002), "Export Performance in Africa and Asia`s Manufacturing: Evidence from Firm-Level Data", Journal of African Economies, Vol. 10, No. 3, pp. 258-281.