دانشگاه شهید بهشتی اقتصاد و الگو سازی 2476-5775 16 4 2026 02 20 Welfare Effects of the Trade Agreement between Iran and MENA Countries with Emphasis on Transportation: A Global Simulation Approach (GSIM) آثار رفاهی موافقت‌نامه بین ایران و کشورهای منا با تاکید بر حمل‌و‌نقل: رهیافت شبیه‌سازی جهانی (GSIM) 101 134 107180 10.48308/jem.2026.242987.2035 FA مرتضی سیاره بخش اقتصاد، دانشگاه شیراز زهرا دهقان شبانی بخش اقتصاد- دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی- شیراز- ایران 0000-0002-1019-4983 کریم اسلاملوئیان بخش اقتصاد، دانشگاه شیراز 0000-0002-5579-6064 منصور کیانی مقدم دانشگاه شیراز Journal Article 2025 12 22 Fostering regional cooperation amidst sanctions serves as a strategic mechanism to mitigate economic vulnerability. Employing a generalized Global Simulation Model (GSIM) that incorporates transportation costs alongside tariff variables, this study assesses the welfare effects of a potential trade agreement between Iran and the MENA region, with a specific focus on trade creation and diversion. An analysis of 669 selected commodities under a member no-loss constraint reveals that under a full tariff elimination scenario, Iran's net welfare increases by approximately $300 million, and the trade creation-to-diversion ratio reaches 2.82, indicating the predominance of benefits. Furthermore, findings indicate that a 10–20% reduction in transportation costs yields a more significant impact on welfare enhancement than tariff elimination alone. Optimization results demonstrate that Pareto stability is achievable through the limited exclusion of specific commodities from the agreement. Consequently, while participation in this agreement holds strong economic justification, a phased implementation and infrastructure development are essential to address the decline in customs revenues. توسعه همکاری‌های منطقه‌ای در شرایط تحریم راهکاری برای کاهش آسیب‌پذیری اقتصادی برای اقتصاد ایران است. این پژوهش با بهره‌گیری از مدل شبیه‌سازی جهانی تعمیم‌یافته که در آن علاوه بر متغیرهای تعرفه‌ای، هزینه‌های حمل‌ونقل نیز لحاظ شده است، آثار رفاهی موافقت‌نامه تجاری ایران و منطقه منا را با تأکید بر ایجاد و انحراف تجارت می‌سنجد. تحلیل ۶۶۸ کالای منتخب با قید عدم زیان اعضا نشان داد با حذف کامل تعرفه‌ها، خالص رفاه ایران حدود ۳۰۰ میلیون دلار افزایش‌یافته و نسبت ایجاد به انحراف تجارت به عدد ۸۲/۲ می‌رسد که بیانگر غلبه منافع است. همچنین یافته‌ها گویای آن است که کاهش ۱۰ تا ۲۰ درصدی هزینه‌های حمل‌ونقل تأثیری فراتر از حذف تعرفه بر ارتقای رفاه داشته است. نتایج بهینه‌سازی نشان داد با خروج محدود کالاها از توافق می‌توان به پایداری پارتویی دست‌یافت. مشارکت در این توافق توجیه اقتصادی دارد، اما به دلیل افت درآمد گمرکی، اجرای پلکانی و توسعه زیرساخت‌ها ضروری است