دانشگاه شهید بهشتیاقتصاد و الگو سازی2476-577514420240220Effect of Taxing Interest Bank Deposit on Macroeconomic Variables in the Presence and Absence of the Capital Market: A DSGE Approachتأثیر مالیات سود سپردههای بانکی بر متغیرهای اقتصاد کلان تحت شرایط وجود و عدم وجود بازار سرمایه: رهیافت تعادل عمومی پویای تصادفی13510492310.48308/jem.2024.235271.1909FAمحسنسحریدانشجوی دکتری گروه اقتصاد دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایرانمحمدواعظ برزانیدانشیار گروه اقتصاد دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران0000-0001-6351-2060رسولبخشی دستجردیدانشیار گروه اقتصاد دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایرانهادیامیریدانشیار گروه اقتصاد دانشکده علوم اداری و اقتصاد دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایرانJournal Article20240407One of the primary sources of government expenditure is tax revenue. In recent years, the introduction of new tax bases has become a topic of interest for economic policymakers in the field of taxation. The reliance of some countries on oil revenues has caused harmful consequences for their economies, and taxing the interest on bank deposits, as a new tax base, could reduce dependency on oil revenues in these countries. In this study, with a case study of Iran, the efficiency of the capital market during the imposition of a tax on bank deposit interest is simulated using the DSGE model. Its impact on macroeconomic variables is explored using seasonal data from 1991 to 2021. The results show that when the capital market is not included in the model, although government revenues increase, production deviates negatively from its steady-state level. Therefore, this type of tax cannot be used as a sustainable source of revenue. On the other hand, when the capital market is incorporated into the model, the fluctuation range of economic variables decreases, and the production variable shows a positive deviation from its steady-state level. This highlights the positive role of the capital market in reducing economic fluctuations during the imposition of a tax on deposit interest. Thus, when a monetary shock occurs, the presence of a complementary market, such as the capital market alongside the banking system, can help to moderate fluctuations in macroeconomic variables to some extent.از منابع اصلی تأمین مخارج دولت، درآمدهای مالیاتی است. در چند سال اخیر معرفی پایههای مالیاتی جدید موضوعی است که توجه سیاستگذاران اقتصادی را در حوزه مالیاتستانی به خود جلب کرده است. اتکا برخی از کشورها به درآمدهای نفتی پیامدهای زیانباری در اقتصاد آنها ایجاد کرده است که مالیات بر سود سپردههای بانکی به عنوان پایه مالیاتی جدید، میتواند وابستگی به درآمدهای نفتی در این کشورها را کاهش دهد. در این پژوهش با مطالعه موردی کشور ایران، کارایی بازار سرمایه در هنگام برقراری مالیات بر سود سپرده بانکی با استفاده از روش تعادل عمومی پویای تصادفی شبیهسازی شده و تأثیر آن بر متغیرهای اقتصاد کلان، با استفاده از دادههای فصلی سال 1370 تا 1400 کاوش شده است. نتایچ نشان میدهد زمانی که بازار سرمایه در الگو وجود ندارد، اگر چه درآمدهای دولت افزایش یافته ولی میزان تولید از وضعیت ایستای خود انحراف منفی داشته است. بنابراین از این نوع مالیات نمیتوان به عنوان یک درآمد پایدار استفاده کرد. در مقابل با ورود بازار سرمایه به الگو، دامنه نوسان متغیرهای اقتصادی کاهش یافته است و متغیر تولید نسبت به وضعیت ایستا خود انحراف مثبت پیدا کرده که نقش مثبت وجود بازار سرمایه در کاهش نوسان اقتصادی در هنگام وضع مالیات بر سود سپرده را نشان میدهد. بنابراین در هنگام رخ دادن یک تکانه پولی وجود یک بازار مکمل همانند بازار سرمایه در کنار سیستم بانکی میتواند نوسان متغیرهای اقتصاد کلان را تا حدودی تعدیل نماید.https://ecoj.sbu.ac.ir/article_104923_b75ef3fc7fa8502e0d65f5ea73b858ac.pdfدانشگاه شهید بهشتیاقتصاد و الگو سازی2476-577514420240220The Effect of Political Risk, Uncertainty, and Economic Complexity on Ecological Footprint in Oil-Exporting Developing Countriesتأثیر ریسک سیاسی، نااطمینانی و پیچیدگی اقتصادی بر ردپای اکولوژیکی در کشورهای درحال توسعهی صادرکنندهی نفت377410492510.48308/jem.2024.235137.1906FAکریماسلاملوئیاناستاد بخش اقتصاد دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران0000-0002-5579-6064فاطمهاسدیکارشناس ارشد بخش اقتصاد دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی دانشگاه شیراز، شیراز، ایرانمحبوبهجعفریاستادیار بخش اقتصاد دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران0000-0002-0361-1056Journal Article20240316The main goal of this study is to investigate the effects of political risks, uncertainty, and economic complexity on the ecological footprint in a selection of developing countries. We estimate our model using the Systemic Generalized Moments method (SYS-GMM) for a panel of 22 oil-exporting developing countries. The method allows us to resolve the possible endogeneity problem. Other control variables include economic growth, human capital, and trade openness. The estimation results show that reducing political risks increases the quality of the environment. Moreover, an increase in the world uncertainty index improves the quality of the environment because it reduces investment and output growth in oil-exporting developing countries and, hence, decreases the use of natural resources. In addition, we also find that economic complexity increases the ecological footprint. In other words, higher complexity might result in lower environmental quality in oil-exporting economies. Furthermore, higher per capita GDP growth rate, human capital, and trade openness increase the ecological footprint. It means these variables are likely to increase environmental degradation in oil-exporting countries. Our results might have important policy implications for policymakers. Our research emphasizes the significance of mitigating political risks to enhance environmental quality.هدف اصلی این پژوهش، بررسی اثر ریسک سیاسی، نااطمینانی و پیچیدگی بر ردپای اکولوژیکی در کشورهای درحال توسعه صادرکننده نفت است. الگوی تحقیق با استفاده از روش گشتاورهای تعمیم یافته سیستمی با بکارگیری دادههای تابلوئی برای 22 کشور درحال توسعه صادرکننده نفت برآورد میشود. سایر متغیرهای کنترل شامل رشد اقتصادی، سرمایه انسانی، و باز بودن تجاری هستند. نتایج نشان میدهد که کاهش ریسک سیاسی باعث افزایش کیفیت محیطزیست میشود. بنابراین این کشورها باید با بهبود کیفیت نهادی برای کاهش ریسک سیاسی تلاش کنند. همچنین تنوع بخشیدن به اقتصاد این کشورها در جهت کاهش اتکا به نفت میتواند پاسخی استراتژیک به نااطمینانی جهانی باشد که منجر به ساختار اقتصادی پیچیده تر و آسیب کم تر به محیط زیست میشود. به علاوه نتایج حاکی از آن است که افزایش پیچیدگی اقتصادی و باز بودن اقتصاد ردپای اکولوژیکی را افزایش میدهد. در این راستا کشورهای غنی نفتی در حال توسعه بایستی همزمان با افزایش مبادلات بینالمللی نگاه ویژه به انتقال دانش فنی سبز از طریق تجارت سازگار با محیط زیست داشته باشند، و با بکارگیری سرمایه انسانی، در جهت ارتقاء و بکارگیری فناوریهای پاک در استخراج منابع و تولید کالاهای سبز سیاستگذاری کنند. این یافتهها میتواند برای سیاستگذاری در حوزه محیط زیست و توسعه اقتصادی بکار گرفته شود.https://ecoj.sbu.ac.ir/article_104925_7c13168f67140d7bb9f5a23a96056a55.pdfدانشگاه شهید بهشتیاقتصاد و الگو سازی2476-577514420240220The Effect of Gender Wage Discrimination on Poverty in Iran's Provincesتأثیر تبعیض جنسیتی دستمزد بر فقر در استانهای ایران7511210492410.48308/jem.2024.235774.1917FAمرضیهشاکریدانشجوی دکتری گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری دانشگاه یزد، یزد، ایرانزهرانصراللهیاستاد گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری دانشگاه یزد، یزد، ایرانJournal Article20240521Numerous empirical and theoretical evidence emphasizes that poverty is one of the main obstacles to development. Therefore, the eradication of poverty is the challenge which is facing the international community in the effort to create a peaceful and just world, and the first priority of the United Nations Sustainable Development Goals is "ending poverty in all its forms". In fact, if conscious participation in development is considered not a privilege but a right, one of the most important obstacles to this right is poverty. The first step in effectively dealing with a problem is to know its determining factors. The present research is devoted to the investigation of factors affecting poverty with an emphasis on gender wage discrimination in Iran's provinces during the 2006-2021 with five-year intervals. After determining the Foster, Greer and Thorbecke poverty indices, the Neumark decomposition method is used to calculate gender wage discrimination. The variables of mobile phone penetration rate, the share of government construction expenditure, dependency ratio and inflation rate are entered as control variables in the model, and effective factors on poverty indicators are investigated using the panel data model. The results show that the effect of wage gender discrimination, dependency ratio and inflation rate on poverty is positive and significant, and the effect of mobile phone penetration and the share of government construction expenditures on poverty is negative and significant. The results indicate that measures that reduce gender wage discrimination can also be effective in reducing poverty.شواهد تجربی و نظری متعددی بر این امر تأکید دارد که فقر یکی از موانع اصلی توسعه است. از اینرو، ریشهکنی فقر بهعنوان بزرگترین چالش پیش روی جامعه بینالملل در تلاش برای ایجاد جهانی صلحآمیز، مرفه و عادلانه شناسایی شده و اولین اولویت اهداف توسعه پایدار سازمان ملل"پایان دادن به فقر در همه اشکال آن" است. در واقع، اگر مشارکت آگاهانه و معنادار در توسعه نه یک امتیاز بلکه یک حق تلقی شود، یکی از مهمترین موانع این حق، فقر است. از آنجاییکه اولین گام در مقابله مؤثر با یک مشکل شناخت عوامل تعیینکننده آن است، پژوهش حاضر به بررسی عوامل مؤثر بر فقر با تأکید بر تبعیض جنسیتی دستمزد در استانهای ایران اختصاص دارد. دوره زمانی مورد بررسی سالهای 1385 تا 1400 با فواصل پنجساله است. در این پژوهش، پس از تعیین شاخصهای فقر فوستر، گریر و توربک، برای محاسبه تبعیض جنسیتی دستمزد روش تجزیه نئومارک استفاده شده است. متغیرهای ضریب نفوذ تلفن همراه، سهم هزینههای عمرانی دولت، نسبت وابستگی و تورم بهعنوان متغیرهای کنترل در الگو وارد میشود و با استفاده از الگوی دادههای تابلویی عوامل مؤثر بر شاخصهای فقر مورد بررسی قرار میگیرد. نتایج این پژوهش نشان میدهد که اثر تبعیض جنسیتی دستمزد، نسبت وابستگی و تورم بر فقر مثبت و معنادار و اثر ضریب نفوذ تلفن همراه و سهم هزینههای عمرانی دولت بر فقر منفی و معنادار است. نتایج حاکی از آن است که اقداماتی که تبعیض جنسیتی دستمزد در بازار کار را کاهش میدهد میتواند در کاهش فقر نیز مؤثر باشد.https://ecoj.sbu.ac.ir/article_104924_be9786d0fd37d1c9fd0aa87bf8ddf7e9.pdfدانشگاه شهید بهشتیاقتصاد و الگو سازی2476-577514420240220Investigation the Spillover of Volatility and Return Between Cross-Border Markets (Forex and Cryptocurrencies) and Stock Market in Iranبررسی سرریز نوسان و بازدهی بین بازارهای فرامرزی (فارکس و رمزارزها) و بازار سهام در ایران11316010492610.48308/jem.2024.234768.1896FAمجیدآقاییدانشیار گروه اقتصاد دانشکده علوم اقتصادی و اداری دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران0000-0003-0833-9781مهدیهرضاقلی زادهدانشیار گروه اقتصاد دانشکده علوم اقتصادی و اداری دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران0000-0003-1172-4824سمیراچاوشانیکارشناسارشد گروه اقتصاد دانشکده علوم اقتصادی و اداری دانشگاه مازندران، بابلسر، ایرانJournal Article20240209The expansion of technology and the increasing development of global financial markets have transformed cross-border markets (Forex and cryptocurrencies) into one of the preferred markets for investors and traders in Iran. Given the growing interest of investors and traders in cross-border markets, this study examines the relationship between these markets and the stock market, as well as the spillovers of volatility and return among them in Iran during the period from February 2019 to March 2023 using daily data and the DCC-AR-EGARCH method. The results indicate that Forex, cryptocurrencies, and the Tehran Stock Exchange are symmetric, sensitive to crises, and affected by negative news, while the currency market (US dollar) is asymmetric and influenced by positive news. Also, Forex, cryptocurrencies, and currency markets have a correlation with the Tehran stock exchange, suggesting that the growth of one market leads to the growth of another. The results of investigating spillovers of return and volatility between markets under study based on the Diebold & Yilmaz and Barunik & Krehlik indices indicate that there is a spillover of return and volatility from the Forex, cryptocurrency, and currency markets to the Tehran stock exchange during the period under study. The Tehran stock exchange market is the largest return and volatility spillover recipient, while the cryptocurrency market is the smallest recipient of volatility spillover. The results of the Barunik & Krehlik frequency spillover index also suggest that the Forex market is the largest sender of return spillover, and the currency market is the largest sender of volatility spillover to the stock market in Iran. The estimated results of this index indicate the predominance of return spillover from the markets under study to the Tehran stock exchange in the short term.گسترش تکنولوژی و توسعه هر چه بیشتر بازارهای مالی جهانی، بازارهای فرامرزی (فارکس و رمزارزها) را به یکی از بازارهای مورد توجه سرمایهگذاران و معامله گران در ایران تبدیل کرده است. با توجه به اقبال روزافزون سرمایهگذاران و معامله گران به بازارهای فرامرزی، در این پژوهش به بررسی ارتباط بین این بازارها و بازار سهام و سرریز نوسانات و بازدهی بین آنها در ایران<strong> </strong>طی دوره زمانی بهمن ماه 1397 تا اسفند 1401 با استفاده از دادههای روزانه و روش ای-گارچ پرداخته شده است. نتایج حاکی از این است که بازارهای فارکس، رمزارزها و سهام، متقارن، حساس به بحران و تحت تأثیر اخبار بد قرار دارند ولی بازار ارز (دلار آمریکا)، نامتقارن و تحت تأثیر اخبار خوب قرار دارد. بر اساس نتایج، بازارهای فارکس، رمزارزها و ارز با بازار سهام دارای همبستگی هستند و رشد یک بازار، رشد بازار دیگر را در پی خواهد داشت. نتایج حاصل از بررسی سرریز بازدهیها و نوسانات بین بازارها بر اساس دو شاخص دایبلود-یلماز و بارنیک و کرهلیک، نشاندهنده تأیید سرریز بازدهیها و نوسانات از بازارهای فارکس، رمزارزها و بازار ارز به بازار سهام طی دوره مورد بررسی است. همچنین، بازار سهام تهران بزرگترین گیرنده سرریز بازدهی و نوسان و بازار رمزارزها نیز کوچکترین گیرنده سرریز نوسان هستند. نتایج حاصل از سرریز فرکانسی بر اساس شاخص بارنیک و کرهلیک، نیز حاکی از ایناست که بازار فارکس بزرگترین فرستنده سرریز بازدهی و بازار ارز بزرگترین فرستنده سرریز نوسان به بازار سهام هستند. نتایج برآوردی حاصل از تخمین این شاخص به غالب بودن سرریز بازدهی از بازارهای مورد مطالعه به بازار سهام در کوتاهمدت اشاره دارد.https://ecoj.sbu.ac.ir/article_104926_a5efe996dda1f944f067b2ab705dd4c7.pdfدانشگاه شهید بهشتیاقتصاد و الگو سازی2476-577514420240220The Impact of Economic Sanctions on Household Healthcare Costs: A Difference-in-Difference Approachتأثیر تحریمهای اقتصادی بر هزینههای بهداشت و درمان خانوارهای شهری: رویکرد تفاضل در تفاضل16117810492710.48308/jem.2024.236139.1926FAمصطفینوریدانشجوی دکتری رشته اقتصاد، واحد فیروزکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروزکوه، ایران.0009-0001-1218-9774اسماعیلصفرزادهاستادیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران0000-0001-8638-5754مهدیفتح آبادیاستادیار گروه اقتصاد، واحد فیروزکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروزکوه، ایرانصالحقویدلدانشیار گروه اقتصاد، واحد فیروزکوه، دانشگاه آزاد اسلامی، فیروزکوه، ایرانJournal Article20240629The purpose of the present study was to investigate the economic sanctions on urban households' expenditures in the healthcare sector. In this study, the statistical information prepared from the household budget of Tehran city in the period of 2011-2022 and the difference-in-difference regression method were used. In the first stage, economic sanctions lead to a reduction in health and pharmaceutical products, and as a result, health is reduced to these basic goods, which affects the acceptable population, especially women, children, and the elderly. The results of this study indicate that economic sanctions have reduced the cost of health and treatment in the household budget. The result obtained from the difference in the difference of the model indicates that due to the change in the results of the sanctions and also the net economic target households through the reduction in household purchases, it leads to a reduction in the costs related to health and treatment costs for households. So, it is suggested that government policies in the health and treatment sector should be targeted and identify low-income families so that this group can meet their medical needs in this situation.هدف مطالعه حاضر بررسی تأثیر تحریم اقتصادی بر مخارج خانوارهای شهری در بخش بهداشت و درمان بوده است. در این مطالعه از اطلاعات آماری از بودجه خانوار شهر تهران در بازه زمانی 1390-1401 و روش رگرسیون تفاضل در تفاضل استفاده شده است. تحریمهای اقتصادی در مرحله نخست منجر به کاهش واردات محصـولات بهداشتی و دارویی میشود و در نتیجه دسترسی شهروندان به این کالاهای اساسی کاهش مییابد که این مساله بیش از همه، جمعیت آسیبپذیر به خصوص زنان، کودکان و سالمندان را تحت تأثیر قرار میدهد. نتایج بدست آمده از این مطالعه بیانگر این است که تحریم اقتصادی منجر به کاهش سهم مخارج بهداشت و درمان در بودجه خانوار شده است. نتایج بدست آمده از الگوی تفاضل در تفاضل برآورد شده بیانگر این است که با لحاظ متغیر مجازی تحریم و همچنین خانوارهای هدف، اثر خالص تحریم اقتصادی از طریق کاهش در قدرت خرید خانوارها منجر به کاهش در سهم بودجه مربوط به هزینه بهداشت و درمان برای خانوارها شده است. بر این اساس پیشنهاد میشود که سیاستهای حمایتی دولت در بخش بهداشت و درمان به صورت هدفمند و شناسایی خانوارهای کم درآمد باشد، تا این گروه توانایی رفع نیازهای درمانی خود را در این شرایط داشته باشند.https://ecoj.sbu.ac.ir/article_104927_96c932b779383e87bd003d53588a40c5.pdfدانشگاه شهید بهشتیاقتصاد و الگو سازی2476-577514420240220Examining the Market Structure of Vegetable Oil Products in Iranبررسی نوع ساختار بازار محصول روغن نباتی در ایران17920510492810.48308/jem.2024.235975.1921FAمرتضیتهامی پور زرندیاستادیار گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران0000-0001-9109-5153کیمیاملکیکارشناس ارشد برنامهریزی سیستمهای اقتصادی گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهرانعلی اکبرعرب مازاراستاد گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.Journal Article20240608Vegetable oil is a strategic product that relies heavily on imports and is significantly affected by international crises. Understanding its market structure can help improve market policies and provide better guidance for both producers and consumers. In this research, the market structure was analyzed using non-parametric concentration criteria, translog cost function estimation, and the Lerner index. During the period from 2015 to 2022, the results show that the Herfindahl-Hirschman Index (HHI) averaged 0.11, indicating a moderately competitive market. Out of a total of 59 firms in the industry, 54% of the market share is controlled by the four largest companies. The Lerner index for the three active firms listed on the Securities Exchange, estimated through two methods, price-cost margin and cost function estimation, was found to be approximately below 0.2. This suggests that these firms have limited pricing power. The findings indicate that the market structure aligns with monopolistic competition. It seems that government intervention in pricing the final product may not be necessary. Instead, the primary challenge remains ensuring the stable supply of crude vegetable oil inputs.روغن نباتی محصولی استراتژیک، عمدتاً واردات محور و تأثیرپذیر از بحرانهای بینالمللی است. شناسایی ساختار بازار این محصول میتواند به سیاستگذاریهای بهتری در این صنعت بیانجامد و راهنمای تولیدکنندگان و مصرفکنندگان باشد. در این پژوهش ساختار بازار صنعت با استفاده از شاخصهای تمرکز ناپارامتریک، برآورد تابع هزینۀ ترانسلوگ و شاخص لرنر مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که طی سالهای 1394 تا 1401، شاخص هرفیندال-هیرشمن در این صنعت به طور میانگین حدود 11/0 است و از بین مجموعاً 59 بنگاه فعال در این صنعت حدود %54 سهم بازار در اختیار چهار بنگاه بزرگتر قرار دارد. شاخص لرنر برای سه بنگاه این صنعت که در بورس فعال اند به طور متوسط از دو روش حاشیۀ قیمت-هزینه و برآورد تابع هزینه کمتر از 2/0 ارزیابی میشود که نشانگر قدرت پایین قیمتگذاری آنهاست. با توجه به یافتهها ساختار بازار این صنعت به صورت رقابت انحصاری ارزیابی میشود. به نظر میرسد شاید نیازی به امر قیمتگذاری دولت حداقل بر محصول نهایی نباشد؛ بلکه عمدۀ چالشهای موجود در این صنعت از باب تأمین مهمترین نهادۀ تولید، یعنی روغن خام گیاهی است.https://ecoj.sbu.ac.ir/article_104928_36ec70837da650be65a80f1337f48614.pdf