دانشگاه شهید بهشتی اقتصاد و الگو سازی 2476-5775 16 1 2025 11 26 The Dynamic Relationship between Tax Policy Uncertainty and Economic Growth ارتباط پویا میان نااطمینانی سیاست مالیاتی و رشد اقتصادی 1 34 106514 10.48308/jem.2025.241162.2003 FA سیده زهرا اصغری حسین آبادی دانشجوی کارشناسی ارشد، علوم اقتصادی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران 0009-0006-5688-3967 صالح طاهری بازخانه استادیار گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه گیلان، رشت، ایران 0000-0002-3160-8890 نرجس زمانی استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد ، دانشگاه گیلان، رشت، ایران 0000-0001-9892-6183 Journal Article 2025 08 18 Tax policy is a pivotal government instrument for resource allocation, income distribution, and macroeconomic stability, thereby playing a significant role in economic growth. However, tax policy uncertainty can adversely affect economic activity. This study employs Continuous Wavelet Coherence analysis to investigate the dynamic, time- and frequency-dependent relationship between economic growth and two proxies for tax policy uncertainty—uncertainty in tax revenue growth and in the tax-to-GDP ratio—within the Iranian economy from 1991 to 2022.<br />The findings reveal three empirical regularities. First, in the short run, tax uncertainty can both exacerbate recessions and rise during economic booms due to unexpected reforms. Second, in the medium run, government attempts to boost tax revenue during recessions amplify uncertainty. Third, in the long run, the tax reform process itself becomes a source of structural uncertainty.<br />The results indicate that the flawed and unpredictable nature of the reform process has itself become a primary source of instability. This research, therefore, underscores the necessity of a transparent and stable roadmap for tax reform. Such a framework is crucial for managing short-term uncertainty, fostering a more predictable investment climate, and smoothing the transition towards a robust fiscal state as an ultimate anchor of economic stability. سیاست مالیاتی به‌عنوان یکی از ابزارهای دولت برای تخصیص منابع، توزیع درآمد و حفظ ثبات اقتصاد کلان، نقش مهمی در رشد اقتصادی دارد؛ با این حال، نااطمینانی در سیاست‌های مالیاتی می‌تواند به فعالیت‌های اقتصادی آسیب برساند. این مطالعه با استفاده از تحلیل هم‌دوسی موجک پیوسته، رابطه پویا و وابسته به زمان و فرکانس بین رشد اقتصادی و دو ابزار نااطمینانی سیاست مالیاتی (نااطمینانی در رشد مالیات و نااطمینانی در نسبت مالیات به تولید) را در اقتصاد ایران در بازه زمانی 1401-1370بررسی می‌کند. یافته‌ها سه قاعده‌مندی تجربی را نشان می‌دهد: اول، در کوتاه‌مدت نااطمینانی مالیاتی می‌تواند هم رکود را تشدید کند و هم در دوره‌های رونق از طریق اصلاحات غیرمنتظره افزایش یابد؛ دوم، در میان‌مدت تلاش‌های دولت برای افزایش درآمد مالیاتی در شرایط رکود، نااطمینانی را تشدید می‌کند؛ و سوم، در بلندمدت فرآیند اصلاحات مالیاتی خود منبعی برای نااطمینانی ساختاری است. یافته‌ها نشان می‌دهد فرآیند معیوب و پیش‌بینی‌ناپذیر اصلاحات، خود به منبع نااطمینانی تبدیل شده است. بنابراین، این پژوهش بر ضرورت تمرکز بر یک نقشه راه شفاف و باثبات برای اصلاحات مالیاتی تأکید دارد تا از طریق مدیریت نااطمینانی کوتاه‌مدت، محیطی باثبات‌تر برای سرمایه‌گذاری فراهم شده و مسیر گذار به یک دولت مالیاتی باثبات به عنوان عامل ثبات‌بخش نهایی اقتصاد، هموار گردد.

دانشگاه شهید بهشتی اقتصاد و الگو سازی 2476-5775 16 1 2025 11 26 Digital Entrepreneurship and Economic Growth in emerging Asian Economies: A Panel Threshold Analysis کارآفرینی دیجیتال و رشد اقتصادی در اقتصاد های نوظهور آسیایی: تحلیل آستانه‌ای 35 68 106515 10.48308/jem.2025.240871.2000 FA علی کارشناسان گروه علوم اداری و اقتصادی، دانشکده علوم انسانی و علوم ورزشی، دانشگاه گنبد کاووس، گنبد کاووس، ایرانض 0000-0003-1550-7026 محسن محمدی خیاره گروه علوم اداری و اقتصادی دانشکده علوم انسانی و علوم ورزشی دانشگاه گنبد کاووس گنبد کاووس ایران 0000-0003-3977-0929 Journal Article 2025 07 28 This paper investigates the moderating role of digital infrastructure on the relationship between entrepreneurial activities and economic growth in emerging Asian economies. While theoretical literature emphasizes the central role of entrepreneurship in fostering innovation and growth, empirical evidence—particularly in Asia—suggests a complex and conditional relationship. Many studies have identified institutional quality as a key moderating variable; however, with the rapid pace of digital transformation, the question arises whether a country's digital capacity plays a similar or even more significant role. Using a Panel Threshold Regression (PTR) model and data on digital access indicators, entrepreneurship, economic growth, and national innovation (such as R&D expenditure and patents) for a group of emerging Asian economies during the period 2000–2024, this study seeks to identify the nonlinear effects of internet penetration and digitalization on entrepreneurship-driven growth. The results indicate that the positive impact of entrepreneurship on economic growth becomes significant and pronounced only after digital infrastructure surpasses a certain threshold level. This finding has important policy implications for countries such as Iran, which are in the midst of digital transition, highlighting that mere investment in promoting startups—without the simultaneous development of inclusive and high-quality digital infrastructure—may not yield desirable macroeconomic outcomes این مقاله، نقش تعدیل‌گر زیرساخت دیجیتال بر رابطه میان کارآفرینی و رشد اقتصادی در اقتصادهای نوظهور آسیایی را بررسی می‌کند در حالیکه ادبیات نظری بر نقش محوری کارآفرینی در پیشبرد نوآوری و رشد تأکید دارد، شواهد تجربی، به‌ویژه در آسیا، حاکی از یک رابطه پیچیده و مشروط است. بسیاری از مطالعات، کیفیت نهادی را به عنوان متغیر تعدیل‌گر کلیدی شناسایی کرده‌اند، اما با تحول دیجیتالی شتابان، این پرسش مطرح می‌شود که آیا ظرفیت دیجیتالی یک کشور نقشی مشابه یا حتی مهم‌تر ایفا می‌کند. این پژوهش با استفاده از یک مدل رگرسیون آستانه‌ای پانلی (PTR) و داده‌های مربوط به شاخص‌های دسترسی دیجیتال، کارآفرینی، رشد اقتصادی و نوآوری ملی (مانند هزینه‌های تحقیق و توسعه و پتنت‌ها) برای مجموعه‌ای از کشورهای نوظهور آسیایی طی دوره زمانی ۲۰00 تا ۲۰۲4، به دنبال شناسایی اثرات غیرخطی نفوذ اینترنت و دیجیتالی‌شدن بر رشد ناشی از کارآفرینی است. نتایج نشان می‌دهد که تأثیر مثبت کارآفرینی بر رشد اقتصادی تنها پس از عبور زیرساخت‌های دیجیتال از یک "آستانه" مشخص، معنادار و چشمگیر می‌شود. این یافته، دلالت‌های سیاستی مهمی برای کشورهایی مانند ایران دارد که در میانه گذار دیجیتال قرار دارند و نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری صرف در ترویج استارت‌آپ‌ها، بدون توسعه همزمان زیرساخت‌های دیجیتال فراگیر و باکیفیت، ممکن است به نتایج مطلوب در سطح کلان اقتصادی منجر نشود.

دانشگاه شهید بهشتی اقتصاد و الگو سازی 2476-5775 16 1 2025 11 26 Assessment of the Impact of Sanctions on Iranian Provinces: A Fuzzy Logic Approach سنجش تاثیر تحریم‌های اقتصادی در استان‌های ایران: رویکرد منطق فازی 69 102 106516 10.48308/jem.2025.240887.2001 FA زهرا آسمانه گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، بوعلی سینا همدان، همدان، ایران 0000-0002-8569-6806 سیداحسان حسینی دوست استادیار گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، دانشگاه بوعلی سینا 0000-0001-7199-8734 علی اکبر قلی زاده گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و اجتماعی، بوعلی سینا همدان، همدان، ایران Journal Article 2025 07 31 In recent decades, economic sanctions have become a widely used instrument in international relations, exerting substantial pressure on the economic indicators of targeted countries. Most existing studies have conducted analyses at the national level using dummy variables a methodological approach that does not adequately capture the intensity, nonlinear dynamics, and regional disparities of sanctions. To address this gap, this study develops a regional index to measure the intensity of economic sanctions across Iranian provinces from 2006 to 2021. The index is constructed using fuzzy logic and is based on three key indicators: inflation, unemployment, and per capita gross domestic product. Variable selection is performed via factor analysis, and the index is calculated using MATLAB. The resulting index yields a continuous score between zero and one for each province and year, indicating the relative severity of sanction-induced pressure. Findings reveal that the impact of sanctions is not uniformly distributed across provinces; some regions have been significantly more affected due to structural differences, economic capacities, and regional constraints. These results underscore the importance of incorporating spatial disparities into economic and social policymaking. They also provide a robust empirical basis for designing regionally targeted strategies to mitigate the effects of sanctions and enhance economic resilience. در دهه‌های اخیر، تحریم‌های اقتصادی به ابزاری پرکاربرد در روابط بین‌الملل تبدیل شده‌اند که تأثیرات عمیقی بر متغیرهای اقتصادی کشورهای هدف برجای می‌گذارند. اغلب مطالعات موجود، تحلیل را در سطح ملی و با استفاده از متغیرهای مجازی انجام داده‌اند؛ رویکردی که قادر به بازتاب صحیح شدت، رفتار غیرخطی و تفاوت‌های منطقه‌ای تحریم‌ها نیست. پژوهش حاضر با هدف پوشش این خلأ، شاخصی برای سنجش شدت تحریم‌های اقتصادی در سطح استان‌های ایران طی سال‌های ۱۳۸۵ تا 1400 طراحی کرده است. این شاخص بر اساس منطق فازی و با بهره‌گیری از سه متغیر تورم، بیکاری و تولید ناخالص داخلی سرانه، به کمک روش تحلیل عاملی انتخاب و در محیط نرم‌افزار متلب پردازش شده است. خروجی شاخص، مقدار پیوسته‌ای بین صفر و یک برای هر استان در هر سال ارائه می‌دهد که بیانگر شدت نسبی فشار تحریم‌هاست. یافته‌ها نشان می‌دهد شدت اثرگذاری تحریم‌ها در سطح استان‌ها یکسان نبوده و برخی استان‌ها بیش از سایرین تحت تأثیر قرار گرفته‌اند؛ امری که به تفاوت‌های ساختاری، ظرفیت‌های اقتصادی و محدودیت‌های منطقه‌ای بازمی‌گردد. این نتایج بر اهمیت توجه به تفاوت‌های منطقه‌ای در سیاست‌گذاری‌های اقتصادی و اجتماعی تأکید داشته و می‌تواند مبنایی علمی و کاربردی برای تدوین برنامه‌های منطقه‌محور در مقابله با بحران‌های تحریمی و ارتقاء تاب‌آوری اقتصادی استان‌های کشور فراهم آورد.

دانشگاه شهید بهشتی اقتصاد و الگو سازی 2476-5775 16 1 2025 11 26 The Inflation and Income Inequality in the Iranian Economy Structural Time Series Approach تورم و نابرابری درآمد در اقتصاد ایران رهیافت سری‌های زمانی ساختاری 102 132 106517 10.48308/jem.2025.239974.1990 FA میثم حداد رئیس گروه حساب‌های فصلی دفتر حساب‌های اقتصادی مرکز آمار ایران، تهران مهدی زاهد غروی دانشیار اقتصاد، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آیت‌اللّه بروجردی، بروجرد، لرستان، ایران. Journal Article 2025 05 16 Income Inequality is one of the most important indicators for evaluating the real sector’s performance, while inflation, as a key macroeconomic variable, interacts closely with real economic activities. Considering that reducing the rate income inequality is a primary objective of public sector economics in any country, and given that Iran’s Income Inequality and inflation rates have been unsatisfactory over the past decades, examining the relationship between inflation and income inequality in Iran is of great importance. Accordingly, this study employs a structural time series approach and the concept of implicit trends, incorporating an unobserved variable, to analyze the relationship between inflation and income inequality in Iran over the period 1984–2023. The results indicate that, during the study period, the coefficients of the inflation rate and its square were statistically significant, with positive and negative signs, respectively, suggesting an inverted-U relationship between inflation and income inequality, with an inflation threshold of 25 percent. In other words, income inequality with increase of inflation rate up to 25%, has increased and after passing this limit, it has decreased. Based on the findings of this study, it is recommended that inflation be maintained at low and stable levels, since rising inflation increases income inequality. If inflation in Iran is not effectively controlled, its consequences will primarily benefit the wealthy. نابرابری درآمد، یکی از مهم‌ترین شاخص‌های ارزیابی عملکرد بخش واقعی اقتصاد است و نرخ تورم نیز به عنوان یکی از مهم‌ترین متغیرهای کلان اقتصادی با فعالیت‌های بخش واقعی اقتصاد در تعامل است. با توجه به این‌که کاهش نرخ نابرابری درآمد یکی از اهداف اقتصاد بخش عمومی در هر اقتصادی است و باتوجه به این‌که طی چند دهه اخیر شاخص‌ نابرابری درآمد و نرخ تورم اقتصاد ایران رضایت‌بخش نبوده است، بررسی و تحلیل رابطه‌ی تورم با نابرابری درآمد در اقتصاد ایران اهمیت زیادی دارد. از این‌رو، این پژوهش با استفاده از رهیافت سری‌های زمانی ساختاری و مفهوم روند ضمنی، با لحاظ متغیر غیرقابل مشاهده به بررسی رابطه‌ی تورم با نابرابری درآمد در ایران طی دوره زمانی 1402-1363 پرداخته است. نتایج حاکی از آن است که طی دوره مورد مطالعه در ایران، ضرایب متغیرهای نرخ تورم و مجذور نرخ تورم معنادار و به ترتیب مثبت و منفی بوده است و شکل تابعی رابطه نرخ تورم و نابرابری درآمد به صورت U معکوس و حد آستانه نرخ تورم 25 درصد بوده است. نابرابری درآمد با افزایش نرخ تورم تا حد 25 درصد، افزایش و بعد از گذر از این حد، کاهش یافته است. براساس نتایج این پژوهش پیشنهاد می‌شود تورم در سطوح پایین و پایدار کنترل شود. زیرا افزایش تورم، نابرابری درآمدی را افزایش می‌دهد و چنانچه تورم در اقتصاد ایران کنترل نشود، عمدتاً به نفع ثروتمندان خواهد بود.

دانشگاه شهید بهشتی اقتصاد و الگو سازی 2476-5775 16 1 2025 11 26 The Impact of Knowledge Components on the Shadow Economy in Selected Countries تأثیر مؤلفه‌های دانش بر اقتصاد سایه در کشورهای منتخب 133 166 106518 10.48308/jem.2025.239929.2004 FA حسین سقط فروش گروه اقتصاد ، واحد میانه، دانشگاه آزاد اسلامی، میانه، ایران ابوالفضل شاه ابادی استاد گروه اقتصاد دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران، a.shahabadi@alzahra.ac.ir 0000-0002-9316-8296 سیما اسکندی سبزی گروه اقتصاد، واحد میانه، دانشگاه آزاد اسلامی، میانه، ایران Journal Article 2025 08 25 The main objective of this paper is to investigate the impact of knowledge components on the shadow economy of selected developed and developing countries using the PSTR regression model during the period 2008-2023. Based on the results, the impact of knowledge components on the shadow economy of developing countries is asymmetric. The results of the analysis indicate that there is a nonlinear relationship between knowledge components and the shadow economy of selected countries. In the high and low marginal regimes, there is a negative and significant relationship between economic incentives and the institutional regime. The impact of other knowledge components on the shadow economy is different in both marginal regimes. Thus, there is a non-significant relationship between the innovation system and the shadow economy in the low marginal regime, but there is a significant negative relationship in the high marginal regime. The impact of education and human resource development on the shadow economy. In the low marginal regime, it is negative and significant, but in the high marginal regime, it has a positive and significant effect on the shadow economy. Also, the impact of information and communication technology infrastructure on the shadow economy in the low marginal regime; Negative and significant effect but in the high limit regime; has a non-significant effect on the shadow economy. Economic growth and natural resource rent on the shadow economy in the low limit regime; has a positive and significant effect on the shadow economy . هدف مطالعه حاضر بررسی تأثیر مؤلفه‌های دانش بر اقتصاد سایه در کشورهای منتخب درحال‌توسعه با استفاده از الگوی رگرسیون PSTR طی دوره زمانی 2023-2008 است. بر اساس نتایج تأثیر مؤلفه‌های دانش بر اقتصاد سایه درکشورهای منتخب درحال‌توسعه نامتقارن است. نتایج و تخمین بیانگر وجود رابطه غیرخطی بین مؤلفه‌های دانش و اقتصاد سایه در کشورهای منتخب درحال‌توسعه است. همچنین بر اساس نتایج تخمین تنها در رژیم حدی بالا و پایین، بین مشوق‌های اقتصادی و رژیم نهادی رابطه منفی و معنی داری وجود دارد. تأثیر سیستم ابداعات و نوآوری با اقتصاد سایه در کشورهای منتخب در رژیم حدی پایین رابطه غیرمعنی دار ولی در رژیم حدی بالا رابطه منفی و معنی داری وجود دارد، تأثیر آموزش و توسعه منابع انسانی بر اقتصاد سایه در کشورهای منتخب در رژیم حدی پایین منفی و معنی دار ولی در رژیم حدی بالا تأثیر مثبت و معنی داری بر اقتصاد سایه در کشورهای منتخب درحال‌توسعه دارد. همچنین تأثیر زیرساخت‌های فن‌آوری اطلاعات و ارتباطات بر اقتصاد سایه در کشورهای منتخب در رژیم حدی پایین؛ تأثیر منفی و معنی دار ولی در رژیم حدی بالا تأثیر غیر معنی داری بر اقتصاد سایه در کشورهای منتخب دارد. رشد اقتصادی و رانت منابع طبیعی بر اقتصاد سایه در کشورهای منتخب درحال‌توسعه در رژیم حدی پایین؛ تأثیر مثبت و معنی دار بر اقتصاد سایه در کشورهای منتخب دارد ولی در رژیم حدی بالا تأثیر غیر معنی داری بر اقتصاد سایه در کشورهای منتخب دارد.

دانشگاه شهید بهشتی اقتصاد و الگو سازی 2476-5775 16 1 2025 11 26 The Role of Economic Factors and Institutional Quality in Shaping Cross-Border Migration Flows: Evidence from Selected Middle Eastern Countries نقش عوامل اقتصادی و کیفیت نهادی در شکل‌گیری جریان‌های مهاجرت برون‌مرزی: شواهدی از کشورهای منتخب خاورمیانه 167 200 106519 10.48308/jem.2025.239507.1986 FA پگاه امین پور قهرمانی کارشناس ارشد اقتصاد نظری، دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران 0009-0001-1030-197X سید جمال الدین محسنی زنوزی هیات علمی گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه 0000-0002-5174-2149 یوسف محمدزاده دانشیار گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران 0000-0002-4364-5832 Journal Article 2025 04 15 Cross-border migration is one of the most significant consequences of economic inequality and poor governance in developing countries, particularly in the Middle East region. This study aims to analyze the simultaneous impact of economic and institutional variables on migration, focusing on the effects of unemployment rate, per capita income growth, exchange rate, political stability, and control of corruption across six selected Middle Eastern countries: Iran, Iraq, Turkey, Syria, Pakistan, and Egypt over the period 1974–2023. Utilizing panel data and applying a fixed effects model, the findings reveal that high unemployment and exchange rate volatility are key drivers of migration, while improvements in per capita income, political stability, and control of corruption have a statistically significant deterrent effect. Results show that unemployment and exchange rate volatility drive migration, while income growth, political stability, and corruption control reduce it. Policy recommendations include labor market reform, macroeconomic stabilization, and institutional improvements. The study's novelty lies in its long-term comparative analysis and emphasis on institutional variables alongside economic ones. مهاجرت برون‌مرزی از مهم‌ترین پیامدهای نابرابری اقتصادی و ضعف حکمرانی در کشورهای در حال توسعه، به‌ویژه در منطقه خاورمیانه است. پژوهش حاضر با هدف تحلیل هم‌زمان متغیرهای اقتصادی و نهادی مؤثر بر مهاجرت، به بررسی اثرگذاری نرخ بیکاری، رشد درآمد سرانه، نرخ ارز، ثبات سیاسی و کنترل فساد در شش کشور منتخب خاورمیانه ایران، عراق، ترکیه، سوریه، پاکستان و مصر، طی دوره ۱۹۷۴ تا ۲۰۲۳ پرداخته است. با بهره‌گیری از داده‌های تابلویی و به‌کارگیری مدل اثرات ثابت، نتایج نشان می‌دهد که نرخ بالای بیکاری و نوسانات نرخ ارز، از عوامل محرک اصلی مهاجرت‌اند؛ در مقابل، بهبود درآمد سرانه، تقویت ثبات سیاسی و کنترل فساد، نقش بازدارنده و معناداری در کاهش نرخ مهاجرت ایفا می‌کنند. بر پایه این نتایج، توصیه می‌شود سیاست‌گذاران با تمرکز بر اصلاح ساختار بازار کار از طریق توسعه اشتغال دانش‌بنیان و مهارت‌محور، تثبیت نرخ ارز و حفظ ثبات کلان اقتصادی، و نیز ارتقای کیفیت حکمرانی از طریق شفافیت، پاسخگویی نهادی و مقابله با فساد، اقداماتی هدفمند و هماهنگ در جهت کنترل جریان‌های مهاجرتی اتخاذ نمایند. نوآوری پژوهش در ارائه تحلیلی تطبیقی و بلندمدت از عوامل مهاجرت‌زا در خاورمیانه با استفاده از داده‌های تابلویی و تأکید بر اثرات مستقل متغیرهای نهادی در کنار متغیرهای اقتصادی است.