دانشگاه شهید بهشتی اقتصاد و الگو سازی 2476-5775 16 4 2026 02 20 Analyzing the impact of central bank transparency on financial market uncertainty (money and capital) تجزیه و تحلیل اثر شفافیت بانک مرکزی بر نا اطمینانی بازار مالی(پول و سرمایه) 1 30 107177 10.48308/jem.2026.242646.2032 FA حشمت اله عبدالهی علوم اقتصادی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران، اهواز، ایران ابراهیم انواری استاد گروه اقتصاد-دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران e.anvari@scu.ac.ir 0000-0002-6050-8645 امیر حسین منتظر حجت دانشیار گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Journal Article 2025 11 29 One of the consequences of central bank opaqueness (lack of transparency) is financial market uncertainty, which can lead to reduced economic growth by influencing the decisions of consumers and producers. Transparency regarding future policy goals and the central bank's reaction in various economic conditions reduces uncertainty and helps households and firms to predict the central bank's actions and the impacts of monetary policy.<br />In the present study, the effect of the central bank's transparency on financial market uncertainty (money and capital markets) in Iran was investigated using data and information from the Central Bank of Iran and the World Bank for the period 1350–1400 (Hijri Shamsi calendar). The Generalized Autoregressive Conditional Heteroskedasticity (GARCH) models were used to estimate financial market uncertainty (money and capital markets), and the Autoregressive Distributed Lag (ARDL) model was employed to examine the impact of central bank transparency on financial market uncertainty.<br />The analysis results indicated a negative and significant relationship between central bank transparency and financial market uncertainty in Iran. According to these findings, an increase in central bank transparency leads to a reduction in the level of uncertainty in the financial market, and vice versa. یکی از نتایج عدم شفافیت بانک مرکزی، نااطمینانی بازار مالی است که می‌تواند از طریق اثرگذاری بر تصمیمات مصرف‌کنندگان و تولیدکنندگان منجر به کاهش رشد اقتصادی ‌شود. شفافیت در اهداف سیاست آینده و واکنش بانک مرکزی در شرایط مختلف اقتصادی، نااطمینانی را کاهش می‌دهد و به خانوارها و بنگاه‌ ها در پیش‌بینی اقدامات بانک مرکزی و تأثیرات سیاست پولی کمک می‌کند. در مطالعه حاضر، تاثیر رابطه شفافیت بانک مرکزی بر نااطمینانی بازار مالی(پول و سرمایه ) در ایران، با استفاده از داده‌ها و اطلاعات بانک مرکزی و بانک جهانی در فاصله زمانی1403-1350 مورد بررسی قرار گرفته است. مدل‌های واریانس ناهمسان شرطی خود رگرسیون تعمیم‌یافته(GARCH) برای برآورد نااطمینانی بازار مالی(پول و سرمایه) و مدل خود رگرسیون با وقفه‌های توزیعی (ARDL) برای بررسی تاثیر شفافیت بانک مرکزی بر نااطمینانی بازار مالی استفاده شده است. نتایج تحلیل نشان داد که بین شفافیت بانک مرکزی و نااطمینانی بازار مالی در ایران رابطه منفی و معنادار وجود دارد. مطابق این یافته ها با افزایش شفافیت بانک مرکزی، سطح نااطمینانی در بازار مالی کاهش می‌یابد و بالعکس.

دانشگاه شهید بهشتی اقتصاد و الگو سازی 2476-5775 16 4 2026 02 20 The Impact of Behavioral Biases in Government Decision-Making on the Quality of Economic Governance in Iran اثر سوگیری‌های رفتاری در تصمیم‌گیری‌های دولت بر کیفیت حکمرانی اقتصادی در ایران 31 63 107181 10.48308/jem.2026.243372.2040 FA یدالله دادگر گروه اقتصاد، دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی روح اله نظری اقتصاد فاطمه فهیمی فر اقتصاد Journal Article 2026 01 31 Governance is one of the most fundamental concepts in economics and political economy, attracting the attention of both scholars and policymakers. Economic governance constitutes a key subdomain of overall governance; at the same time, the two are so deeply interrelated that separating them is difficult and, in some cases, impossible. A strategic objective of governments is to apply the principles of good governance within the economic system. One underlying assumption is that insights from behavioral economics have the capacity to contribute to improvements in governance. Accordingly, one of the aims of this paper is to examine the effects of behavioral biases in government decision-making on the quality of good governance in Iran over the period 1379–1403, drawing on theories of governance and behavioral economics and employing the Generalized Method of Moments (GMM). The model estimation results indicate that, when the role of behavioral biases is taken into account, the GDP growth gap, inflation rate, the share of the budget deficit in GDP, and the ratio of oil revenues to the government’s current expenditures have had significant negative effects on good governance and its components. On this basis, greater attention by senior public-sector governors and policymakers to behavioral biases can have a meaningful impact on economic variables. حکمرانی از کلیدی‌ترین عبارت‌های اقتصادی و اقتصاد سیاسی است که هم مورد توجه پژوهشگران و هم سیاست گزاران قرار دارد. حکمرانی اقتصادی یک زیر محور کلیدی حکمرانی کلی است، در عین حال این دو چنان وابسته‌اند که جدا کردن آنها دشوار و در مواردی ناشدنی است. یک هدف استراتژیک دولت‌ها، اعمال اصول حکمرانی خوب در نظام اقتصادی است. یک پیش‌فرض این است که یافته‌های اقتصاد رفتاری این ظرفیت را دارد که به بهبود حکمرانی کمک کند. از این رو یک هدف این مقاله آن است که با استفاده از تئوری های حکمرانی و اقتصاد رفتاری، به بررسی اثر سوگیری‌های رفتاری در تصمیم‌گیری‌های دولت بر کیفیت حکمرانی خوب در ایران برای دوره زمانی 1379 تا 1403، با استفاده از روش گشتاورهای تعمیم‌یافته بپردازد. نتایج برازش مدل‌ها نشان می‌دهد که با در نظر گرفتن ظرفیت سوگیری های رفتاری، شکاف نرخ رشد تولید ناخالص داخلی، نرخ تورم، سهم کسری بودجه از تولید ناخالص داخلی و شاخص نسبت درآمدهای نفتی به هزینه های‌جاری دولت اثر منفی و معنی داری بر حکمرانی خوب و مؤلفه‌های آن داشته است. بر این اساس، توجه حکمرانان وسیاستگزاران ارشد بخش عمومی به سوگیری های رفتاری می‌تواند اثربخشی معناداری روی متغیرهای اقتصادی به همراه داشته باشد.

دانشگاه شهید بهشتی اقتصاد و الگو سازی 2476-5775 16 4 2026 02 20 Investigating the asymmetric effects of fiscal policy on income inequality in business cycles of Iran: Markov-switching approach. بررسی اثرات نامتقارن سیاست مالی بر نابرابری درآمد در ادوار تجاری ایران: رهیافت مارکف-سوئیچینگ 65 100 107178 10.48308/jem.2026.242405.2020 FA بهاره رحمانیان کارشناس ارشد اقتصاد، دانشگاه رازی علی فلاحتی دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه رازی آزاد خانزادی دانشیار گروه اقتصاد دانشگاه رازی Journal Article 2025 11 09 Income inequality has always been regarded as one of the most significant political, social, and economic concerns worldwide. It is also one of the challenges that has drawn the attention of policymakers and economic authorities in Iran in recent decades. Therefore, identifying the factors influencing income distribution is crucial in policymaking. Accordingly, the present study seeks to empirically examine the relationship between fiscal policy (government expenditures, tax rates, and financial development) and income inequality (Gini coefficient) using the Markov-Switching approach, with quarterly data from 2001 to 2022. The results of the study indicate that the hypothesis of symmetry regarding the effects of financial development, government expenditures, and income taxes on income distribution in Iran during recessions and booms can be rejected. The impact of financial development, government expenditures, and income taxes—as indicators of fiscal policy—on income distribution is greater during booms than during recessions. These findings suggest that fiscal policy has asymmetric effects on income distribution in Iran. افزایش نابرابری درآمد، همواره به‌عنوان یکی از مهم‌ترین دغدغه‌های سیاسی، اجتماعی و اقتصادی در سراسر جهان به شمار می‌آید؛ همچنین، یکی از معضلاتی است که در چند دهه اخیر، در ایران مورد توجه مسئولین و سیاست‌گذاران اقتصادی قرارگرفته است. ازاین‌روست که شناسایی عوامل اثرگذار بر توزیع درآمد در سیاست‌گذاری‌ها حائز اهمیت می‌باشد. در این راستا، در تحقیق حاضر سعی شده است رابطه میان سیاست‌ مالی (هزینه‌های دولت، نرخ مالیات و توسعه مالی) بر شاخص نابرابری درآمد (ضریب جینی)، با به‌کارگیری رویکرد مارکف- سوئیچینگ، با داده‌های فصلی طی دوره زمانی 1380 تا 1401 مورد آزمون تجربی قرار گیرد. نتایج تحقیق، نشان می‌دهند که فرضیه تقارن توسعه مالی، هزینه‌های دولت و مالیات بر درآمد بر توزیع درآمد در ایران در دوران رکود و رونق قابل رد بوده و اثر توسعه مالی، هزینه‌های دولت و مالیات بر درآمد بر توزیع درآمد به عنوان شاخص های سیاست مالی در ایران، در دوران رونق، بیشتر از دوران رکود می‌باشد. این نتایج، حاکی از آن است که سیاست مالی، اثرات نامتقارن روی توزیع درآمد در ایران دارد.

دانشگاه شهید بهشتی اقتصاد و الگو سازی 2476-5775 16 4 2026 02 20 Welfare Effects of the Trade Agreement between Iran and MENA Countries with Emphasis on Transportation: A Global Simulation Approach (GSIM) آثار رفاهی موافقت‌نامه بین ایران و کشورهای منا با تاکید بر حمل‌و‌نقل: رهیافت شبیه‌سازی جهانی (GSIM) 101 134 107180 10.48308/jem.2026.242987.2035 FA مرتضی سیاره بخش اقتصاد، دانشگاه شیراز زهرا دهقان شبانی بخش اقتصاد- دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی- شیراز- ایران کریم اسلاملوئیان بخش اقتصاد، دانشگاه شیراز منصور کیانی مقدم دانشگاه شیراز Journal Article 2025 12 22 Fostering regional cooperation amidst sanctions serves as a strategic mechanism to mitigate economic vulnerability. Employing a generalized Global Simulation Model (GSIM) that incorporates transportation costs alongside tariff variables, this study assesses the welfare effects of a potential trade agreement between Iran and the MENA region, with a specific focus on trade creation and diversion. An analysis of 669 selected commodities under a member no-loss constraint reveals that under a full tariff elimination scenario, Iran's net welfare increases by approximately $300 million, and the trade creation-to-diversion ratio reaches 2.82, indicating the predominance of benefits. Furthermore, findings indicate that a 10–20% reduction in transportation costs yields a more significant impact on welfare enhancement than tariff elimination alone. Optimization results demonstrate that Pareto stability is achievable through the limited exclusion of specific commodities from the agreement. Consequently, while participation in this agreement holds strong economic justification, a phased implementation and infrastructure development are essential to address the decline in customs revenues. توسعه همکاری‌های منطقه‌ای در شرایط تحریم راهکاری برای کاهش آسیب‌پذیری اقتصادی برای اقتصاد ایران است. این پژوهش با بهره‌گیری از مدل شبیه‌سازی جهانی تعمیم‌یافته که در آن علاوه بر متغیرهای تعرفه‌ای، هزینه‌های حمل‌ونقل نیز لحاظ شده است، آثار رفاهی موافقت‌نامه تجاری ایران و منطقه منا را با تأکید بر ایجاد و انحراف تجارت می‌سنجد. تحلیل ۶۶۸ کالای منتخب با قید عدم زیان اعضا نشان داد با حذف کامل تعرفه‌ها، خالص رفاه ایران حدود ۳۰۰ میلیون دلار افزایش‌یافته و نسبت ایجاد به انحراف تجارت به عدد ۸۲/۲ می‌رسد که بیانگر غلبه منافع است. همچنین یافته‌ها گویای آن است که کاهش ۱۰ تا ۲۰ درصدی هزینه‌های حمل‌ونقل تأثیری فراتر از حذف تعرفه بر ارتقای رفاه داشته است. نتایج بهینه‌سازی نشان داد با خروج محدود کالاها از توافق می‌توان به پایداری پارتویی دست‌یافت. مشارکت در این توافق توجیه اقتصادی دارد، اما به دلیل افت درآمد گمرکی، اجرای پلکانی و توسعه زیرساخت‌ها ضروری است

دانشگاه شهید بهشتی اقتصاد و الگو سازی 2476-5775 16 4 2026 02 20 Nonlinear Dynamic Analysis of Oil Price Fluctuations and Trade Balance Using the NARDL Model تحلیل پویای غیرخطی نوسانات قیمت نفت و تراز تجاری با استفاده از مدل‌ NARDL 135 170 107179 10.48308/jem.2026.243154.2037 FA حمید لعل خضری استادیار اقتصاد دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بزرگمهر قائنات، قائن، ایران Journal Article 2026 01 04 Oil prices have long been recognized as a critical determinant of economic performance and stability, and they affect a wide range of macroeconomic variables. Among these variables, the trade balance is of particular importance because it plays a fundamental role in reflecting a country's international economic position. Oil price fluctuations can also lead to significant disruptions in countries' trade balances and have profound implications for their economic policies. Therefore, the aim of this study is to examine the asymmetric effects of oil price fluctuations on Iran's trade balance during the period 1984-2024 using a nonlinear autoregressive distributed lag (NARDL) model. The results of this study show that, in the short run, a one percent increase and decrease in oil price fluctuations leads to a 1.4743 percent increase and a 1.0905 percent decrease in the trade balance, respectively. In addition, the exchange rate and the output gap have a positive effect on the trade balance with a 99% confidence level. The results of the long-term estimation indicate that the exchange rate and the output gap have a positive and significant effect on the trade balance. Also, the coefficients of positive and negative oil price shocks indicate that the trade balance decreases by 1.5979 and 1.6496 percent, respectively. Finally, the results of the Wald test show that the effects of positive and negative oil price shocks on the trade balance are symmetric in the long run, but this effect is asymmetric in the short run. قیمت نفت مدت‌هاست که به عنوان یک عامل تعیین‌کننده حیاتی در عملکرد و ثبات اقتصادی شناخته شده است و بر طیف وسیعی از متغیرهای کلان اقتصادی تأثیر می‌گذارد. در میان این متغیرها، تراز حساب تجاری از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است زیرا نقش اساسی در انعکاس جایگاه اقتصادی بین‌المللی یک کشور ایفا می‌کند. همچنین نوسانات قیمت نفت، می‌تواند منجر به اختلالات قابل توجهی در تراز تجاری کشورها شود و پیامدهای عمیقی برای سیاست‌های اقتصادی آنها داشته باشد. از این‌رو هدف این مطالعه بررسی اثرات نامتقارن نوسان‌های قیمت نفت بر تراز حساب تجاری ایران طی دوره زمانی 1403-1360 با استفاده الگوی غیرخطی خودرگرسیونی با وقفه‌های توزیعی (NARDL) است. نتایج این مطالعه نشان می‌دهد که در کوتاه‌مدت با افزایش یک درصدی در افزایش و کاهش نوسانات قیمت نفت به ترتیب 4743/1 درصد افزایش و 0905/1 درصد کاهش تراز تجاری صورت می‌پذیرد. علاوه بر این نرخ ارز، شکاف تولید با سطح اطمینان 99% دارای تأثیر مثبت بر تراز تجاری می‌باشند. نتایج تخمین بلندمدت بیان کننده این است که نرخ ارز و شکاف تولید اثر مثبت و معناداری بر تراز تجاری دارند. همچنین ضرایب شوک‌های مثبت و منفی قیمت نفت نشان‌دهنده آن است که تراز حساب تجاری به ترتیب 5979/1 و 6496/1 درصد کاهش می‌یابد. در انتها نتایج آزمون والد نشان می‌دهد که اثرات تکانه‌های مثبت و منفی قیمت نفت بر تراز حساب تجاری در بلندمدت متقارن اما در کوتاه‌مدت این اثرگذاری نامتقارن است.

دانشگاه شهید بهشتی اقتصاد و الگو سازی 2476-5775 16 4 2026 02 20 Comparative Analysis of Financial Cost in the Iranian Steel Chain: Comparing SCF Financing with Other Working Capital Financing Methods تحلیل مقایسه‌ای هزینه تامین مالی در زنجیره فولاد ایران: مقایسه روش‌های تأمین مالی زنجیره‌ تامین با سایر روش‌های تامین مالی سرمایه در گردش 171 200 107182 10.48308/jem.2026.243398.2042 FA حامد عادلی نیک دانشجوی دکتری دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی حسنعلی قنبری گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی مرتضی تهامی‌پور زرندی استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد .علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران محمدحسین پورکاظمی استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد .علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Journal Article 2026 02 07 Working capital financing is a major challenge for Iran’s steel industry, particularly under credit tightness caused by contractionary monetary policies. This study compares the effective real cost of alternative working capital financing methods within the Iranian steel supply chain and evaluates Supply Chain Finance (SCF) instruments against conventional money market and debt-based capital market tools. The research is applied and exploratory, employing a mixed qualitative–quantitative approach. In the qualitative phase, a three-tier supply chain financing structure was identified through systematic content analysis and expert interviews. In the quantitative phase, explicit and implicit costs of financing instruments were estimated using transaction cost theory and a comparative analytical framework. The results indicate that money market and capital market debt instruments impose high effective real costs due to institutional frictions, discounting constraints, and resource lock-in. By contrast, SCF instruments including )GAM bonds(, prove to be the most efficient working capital financing options under contractionary monetary conditions, owing to their operational discountability and credit transfer along the supply chain. تأمین مالی سرمایه در گردش یکی از چالش‌های صنعت فولاد ایران است، به‌ویژه در شرایط تنگنای اعتباری ناشی از سیاست‌های پولی انقباضی. پژوهش حاضر با هدف مقایسه هزینه مؤثر واقعی روش‌های مختلف تأمین مالی سرمایه در گردش در زنجیره فولاد ایران انجام شده و هزینه روش‌های تأمین مالی زنجیره تأمین را در مقایسه با ابزارهای بازار پول و بازار سرمایه ارزیابی می‌کند. پژوهش از نظر هدف، کاربردی و مبتنی بر روش ترکیبی (کیفی - کمّی) با رویکرد اکتشافی است. در فاز کیفی، با بهره‌گیری از تحلیل محتوای نظام‌مند و مصاحبه با خبرگان، ساختار سه‌لایه تأمین مالی زنجیره فولاد استخراج شد. در فاز کمّی، هزینه‌های آشکار و پنهان ابزارهای مختلف تأمین مالی سرمایه در گردش بر مبنای تئوری هزینه معاملات و با استفاده از تحلیل مقایسه‌ای کمّی برآورد گردید. نتایج نشان می‌دهد روش‌های تامین مالی مبتنی بر بازار پول و روش‌های بدهی محور بازار سرمایه، به دلیل هزینه‌های نهادی، محدودیت‌های تنزیل و قفل‌شدگی منابع، با نرخ‌های مؤثر واقعی بالا همراه‌اند. در مقابل، ابزارهای SCF (به ویژه اوراق گام)، به‌واسطه امکان تنزیل عملیاتی و انتقال اعتبار در طول زنجیره، کارآمدترین روش‌های تأمین مالی سرمایه در گردش در شرایط سیاست‌های پولی انقباضی شناسایی می‌شوند.