بررسی تأثیر تکانه‌های قیمتی و سیاستی بر تولید و تورم در اقتصاد ایران: یک رویکرد SVAR

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی

2 استادیار موسسه عالی آموزش بانکداری ایران

چکیده

هدف از این مطالعه بررسی تأثیر تکانه‌های مختلف قیمتی و سیاستی بر تولید و تورم در اقتصاد ایران است. بدین منظور یک مدل اقتصاد کلان باز در مقیاس کوچک، شامل متغیرهای مهمی چون شکاف تولید، تورم، سرمایه‌گذاری، حجم پول، مخارج حقیقی دولت، نرخ ارز حقیقی و درآمدهای ارزی حاصل از صادرات نفت، با استفاده از روش خودتوضیح برداری ساختاری (SVAR ) برای دوره 1389-1340 مورد برآورد قرار گرفت.
بر اساس یافته‌های تحقیق، تکانه پولی انبساطی بر تولید اثر منفی داشته و با افزیش تورم همراه است. از سوی دیگر اگر چه تأثیر تکانه انبساطی مخارج دولت بر شکاف تولید مثبت است ولی بر حجم پول نیز مؤثر بوده و تورم را به همراه دارد. نتایج آثار تکانه نفتی مثبت نیز نشان دهنده افزایش شکاف تولید همراه با افزایش حجم اسمی پول و تورم است که در چارچوب نظام ارزی مدیریت شده، منجر به کاهش نرخ ارز حقیقی و به عبارت دیگر کاهش قدرت رقابت‌پذیری اقتصاد می‌شود. نتایج تجزیه واریانس خطاهای پیش بینی نشان می‌دهد که مهمترین عوامل مؤثر در نوسانات تولید (به جز تکانه‌های مربوط به تولید) تکانه‌های مخارج حقیقی دولت و نرخ ارز حقیقی است. همچنین در نوسانات تورم نیز تکانه مخارج حقیقی دولت عامل مهم بشمار آمده و تکانه‌های تولید و حجم پول در اولویت‌ بعدی قرار دارند. ملاحظه سیاستی نتایج حاکی از نقش تعیین کننده سیاست مالی در ثبات سازی اقتصاد ایران است.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Impacts of Price and Policy Shocks on Output and Inflation In the Iranian Economy: SVAR Approach

نویسندگان [English]

  • Hassan Dargahi 1
  • Eldar Sedaghatparast 2
1 Department of Economics, Faculty of Economics and Political Science, Shahid Beheshti University
2 Assistant Professor, Iran Banking Institute
چکیده [English]

This study investigates the impacts of price and policy shocks on output gap and inflation in the Iranian economy. Thus, a small-scale open macro-econometric model, included the output gap, inflation, investment, real money supply, government expenditure, real exchange rate and oil revenues is estimated using  the structural vector auto regression (SVAR) approach based on the data available annually time series covering the period 1961 – 2010.
Impulse response functions show an expansionary monetary shock increases output gap and inflation.  Although, the impact of expansionary government expenditure shock is positive on output gap, but because of inflationary budget deficit financing, the money supply and inflation also increase. As a result of the positive oil revenues shock, the output gap, money supply and inflation rise where in the context of a managed exchange rate regime, the real exchange rate appreciates and leads to a decline in competitiveness of the economy.
The forecast error variance decomposition shows that the variability in the output, apart from its own shock, is explained substantially by government expenditure and real exchange rate shocks. The study reveals that the variability in the inflation is also explained by government expenditure, output and money supply shocks. The policy implication of these findings is that fiscal policy can be used more effectively to stabilize the domestic economy.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Price Shock
  • Policy Shock
  • SVAR
  • Economy of Iran
ابریشمى، حمید؛ (1381). "منابع نوسانات اقتصادی در ایران"، مجله تحقیقات اقتصادی دانشگاه تهران، 60.
جهادی، محبوبه و زهرا علمی؛ (1390). "تکانه‏های قیمت نفت و رشد اقتصادی (شواهدی از کشورهای عضو اوپک)"، پژوهش‌های رشد و توسعه اقتصادی (دانشگاه پیام نور) دوره 1، شماره 2.
تشکینی، احمد و افسانه شفیعی؛ (1384). "متغیرهای پولی و مالی آزمون خنثایی پول". مجله پژوهشنامه بازرگانی.  شماره 35.
شکوهی، مریم و منصور زیبایی؛ (1386). "بررسی اثرات پویای شوکهای ساختاری بر تولید و قیمت در بخش کشاورزی (کاربرد الگوی خود‌توضیح برداری ساختاری)". ششمین کنفرانس اقتصاد کشاورزی.
عرب مازار، عباس و حسن گلمرادی؛ (1389). "بررسی اثر تکانه‌های ساختاری بر متغیرهای اقتصاد کلان اقتصاد ایران، مجله اقتصاد دانشکده علوم اقتصادی و سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، شماره 1.
مشیری، سعید؛ (1381). "مروری بر تحولات آموزش و پژوهش در اقتصاد کلان در جهان و ایران"، فصلنامه پژوهش‌های اقتصادی ایران. شماره 11.
مهرآرا محسن و اکبر سرخوش؛ (1389). "آثار غیرخطی متغیرهای کلان اقتصادی بر رشد اقتصادی با تاکید بر نرخ ارز (مورد ایران)"، مجله تحقیقات اقتصادی، 45 (93).
مهرآرا، محسن و نیکی اسکویی کامران؛ (1385). "تکانه‌های نفتی و اثرات پویای آن بر متغیرهای کلان اقتصادی"، مجله پژوهشنامه بازرگانی. شماره 40.
نوفرستی، محمد؛ ( 1378 )، ریشه واحد و همجمعی در اقتصاد سنجی، مؤسسه خدمات فرهنگی رسا.
هادیان، ابراهیم و حجت پارسا؛ (1385). "بررسی تاثیر نوسانات قیمت نفت بر عملکرد اقتصاد کلان در ایران"، علوم انسانی و اجتماعی 6. 22 (ویژه اقتصاد).

Barro, R. J (1976), “Rational expectations and the role of monetary policy”, Journal of Monetary Economics, Vol 2.
Ben S C Fung (2002), “A VAR analysis of the effects of monetary policy in East Asia”, BIS Working Papers No 119.
Blanchard, O.J. and D. Quah (1989), “The Dynamic Effects of Aggregate Demand and Supply Disturbances”, American Economic Review, Vol. 79. pp. 655- 73.
Chatterjee, S. (2000). ‘From cycles to shocks: Progress in business cycles theory’. Business Review (March/April), Federal Reserve Bank of Philadelphia.
Dungey, M. and Adrian Pagan (2000), “A Structural VAR Model of the Australian Economy”, The Economic Record, Vol. 76, No. 235.
Fernández, Francisco de Castro and Pablo Hernández de Cos (2006), “The Economic Effects Of Exogenous Fiscal Shocks In Spain A SVAR Approach”, European Central Bank.
Fischer, Stanley (1977), “Long-Term Contracts, Rational Expectations, and the Optimal Money Supply Rule”, The Journal of Political Economy, Vol. 85, No. 1, pp. 191-205.
Friedman, Milton (1968), “The Role of Monetary Policy”. American Economic Review. 58, March, 1-17.
King, Robert G. and Charles, I. Plosser (1984), “Money, Credit, and Prices in a Real Business Cycle”. American Economic Review, 64, June, 63-380.       
Li, Li and Liu Yang (2009), “Energy Price Shock, Employment and Output”, International Joint Conference on Computational Sciences and Optimization.
Long, J. B., & Plosser, C. I. (1983). ‘Real Business Cycles’. Journal of Political Economy, 91 (February), 39-69.
Lucas, Robert, E (1976),Econometric Policy Evaluation, A Critique, Carnegie Rochester. Conference Series on Public Policy, 1, 19-46.
Mankiw, N.G. (1989). ‘Real Business Cycles: A New Keynesian Perspective’. Journal of Economic perspectives 3 (summer), 79-90.
Mishkin, FS. (1982), “Does anticipated monetary policy matter?” Journal of Political Economy. pp.22-55.
Muth, John (1961), “Rational Expectations and the Theory of Price Movements”, Econometrica, 39, July, 315-334.
Nelson, Charles, R. and Charles, I. Plosser (1982), “Trends and Random Walks in Macroeconomic Time Series: Some Evidence and Implications”, Journal of Monetary Economics, 10, Sep. 139-162.
Perron, Pierre (1989), “The Great Crash, The Oil Price Shock, and the Unit Root Hypothesis”, Econometrica, 57(6), 1361-1401.
Plosser, C. I. (1989). ‘Understanding Real Business Cycles’. Journal of Economic Perspectives 3 (summer), 51-77.
Romer, D. (2001). Advanced Macroeconomics. New York: McGraw-Hill, 2nd.
Sargent, Thomas J., and Neil Wallace (1975), “Rational Expectations: The Optimal Monetary Instrument and the Optimal Money Supply Rule”. Journal of Political Economy, 241-254.
Sims, Christopher (1980), “Macroeconomics and Reality”. Econometrica, 48, Jan. 1-48.
Snowden, Brian, Howard Vane, and Peter Wynarczyk (1994), A Modern Guide to Macroeconomics: An Introduction to Competing Schools of Thought. Cheltenham, U.K.: Edward Elgar.