تجزیه اثرات بازگشتی ناشی از افزایش کارایی انرژی در ایران: رهیافت الگوی تعادل عمومی محاسبه‌پذیر

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 araj, valiasr street

2 اقتصاد نظری، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

3 اقتصاد بازرگانی، دانشکده اقتصاد، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

چکیده

کشور ایران یکی از کشورهای با مصرف سرانه انرژی بالا در جهان است. یکی از روش‌های کاهش مصرف انرژی همزمان با افزایش رشد اقتصادی، بهبود کارایی انرژی در فعالیت‌های مختلف اقتصادی است چراکه یکی از اثرات مطلوب سیاست افزایش کارایی، افزایش صرفه‌جویی انرژی است اما میزان صرفه‌جویی انرژی به دلیل وجود اثرات بازگشتی ممکن است محدود شود زیرا با افزایش کارایی قیمت ضمنی انرژی کاهش می‌یابد. یکی از چالش‌های محاسبه اثرات بازگشتی، تجزیه اثرات بازگشتی به اثرات بازگشتی مستقیم و اثرات بازگشتی در گسترده اقتصاد است تا بتوان تأثیر افزایش کارایی را به صورت مستقیم و با درنظرگرفتن تمام تطابقات بازارها از یکدیگر تفکیک کرد. هدف مقاله حاضر ارائه الگو نظری برای تجزیه اثرات بازگشتی و محاسبه آن در فعالیت‌های مختلف با استفاده از الگوی تعادل عمومی قابل محاسبه است. براساس نتایج الگوسازی و با استفاده از داده‌های ماتریس حسابداری اجتماعی سال 1390، مجموع اثر بازگشتی مستقیم و غیرمستقیم برای افزایش یک درصدی کارایی برق و سوخت‎های فسیلی به ترتیب 1/90 و 8/72 درصد است. اثرات بازگشتی گسترده اقتصاد نیز تفاوت چندانی با اثرات بازگشتی مستقیم و غیرمستقیم ندارد، چرا که خانوارها به دلیل سهم پایین هزینه انرژی از مخارج خانوار به افزایش کارایی در این بخش چندان واکنش نشان نمی‌دهند و بنابراین اثر بازگشتی گسترده اقتصاد 9/89 و 5/72 است. اثرات بازگشتی بالای مشاهده شده در اقتصاد ایران سبب خواهد شد اثرگذاری سیاست افزایش کارایی بر کاهش مصرف انرژی محدود شود و لذا اعمال سیاست‌های قیمتی همراه با سیاست افزایش کارایی توصیه می‌شود.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Decomposition of Rebound Effect in Iran by Computable General Equilibrium

نویسندگان [English]

  • fatemeh rafiei 1
  • Manouchehr asgari 2
  • Hamidreza Arbab 3
1 ECONOMICS, ALLAMEH TABATABAEE, TEHRAN, IRAN
2 Theoretical economic, economic faculty , allame tabatabie university, Tehran, Iran
3 Commercial Economics , Allame Tabatabiee, Tehran, Iran
چکیده [English]

Iran is one of the countries with high energy consumption per capita in the world. One solution to reduce energy consumption while increasing economic growth is to improve energy efficiency in various economic activities because increasing in energy savings is one of the eligible effects of the policy of efficiency increase. Improving energy efficiency in the economic activity is a way to reduce energy consumption and enhance economic growth, but the desired effects of the policy are limited due to rebound effects. One of the challenges is decomposition direct and indirect rebound effect and economy-wide rebound effect. The purpose of this article is to provide a theoretical model for the analysis of rebound effects and its calculation in various activities using a general equilibrium model. Based on the results of the modeling, which uses the data of the Social Accounting Matrix of 1390 in Islamic Parliament Research Center , the total direct and indirect rebound effect of increasing one percent of efficiency of electricity and fossil fuels are 90.1% and 72.8%, respectively. The economy-wide rebound effect are also not significantly different from the direct and indirect rebound effects, as households do not respond very well because of the low contribution of energy costs from household expenditures, and so economy-wide rebound effect are 89.9 and 72.5. The high rebound effects observed in the Iranian economy will limit the effectiveness of the efficiency-enhancing policy on reducing energy consumption, so pricing policies along with the efficiency-enhancing policy are recommended.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Energy efficiency
  • decomposition of rebound effects
  • Computable General Equilibrium Model
  • electricity and fossil fuels