تحلیل مقایسه‌ای هزینه تامین مالی در زنجیره فولاد ایران: مقایسه روش‌های تأمین مالی زنجیره‌ تامین با سایر روش‌های تامین مالی سرمایه در گردش

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی

2 گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی

3 استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد .علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

10.48308/jem.2026.243398.2042

چکیده

تأمین مالی سرمایه در گردش یکی از چالش‌های صنعت فولاد ایران است، به‌ویژه در شرایط تنگنای اعتباری ناشی از سیاست‌های پولی انقباضی. پژوهش حاضر با هدف مقایسه هزینه مؤثر واقعی روش‌های مختلف تأمین مالی سرمایه در گردش در زنجیره فولاد ایران انجام شده و هزینه روش‌های تأمین مالی زنجیره تأمین را در مقایسه با ابزارهای بازار پول و بازار سرمایه ارزیابی می‌کند. پژوهش از نظر هدف، کاربردی و مبتنی بر روش ترکیبی (کیفی - کمّی) با رویکرد اکتشافی است. در فاز کیفی، با بهره‌گیری از تحلیل محتوای نظام‌مند و مصاحبه با خبرگان، ساختار سه‌لایه تأمین مالی زنجیره فولاد استخراج شد. در فاز کمّی، هزینه‌های آشکار و پنهان ابزارهای مختلف تأمین مالی سرمایه در گردش بر مبنای تئوری هزینه معاملات و با استفاده از تحلیل مقایسه‌ای کمّی برآورد گردید. نتایج نشان می‌دهد روش‌های تامین مالی مبتنی بر بازار پول و روش‌های بدهی محور بازار سرمایه، به دلیل هزینه‌های نهادی، محدودیت‌های تنزیل و قفل‌شدگی منابع، با نرخ‌های مؤثر واقعی بالا همراه‌اند. در مقابل، ابزارهای SCF (به ویژه اوراق گام)، به‌واسطه امکان تنزیل عملیاتی و انتقال اعتبار در طول زنجیره، کارآمدترین روش‌های تأمین مالی سرمایه در گردش در شرایط سیاست‌های پولی انقباضی شناسایی می‌شوند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Comparative Analysis of Financial Cost in the Iranian Steel Chain: Comparing SCF Financing with Other Working Capital Financing Methods

نویسندگان [English]

  • Hamed Adeli Nik 1
  • Hassanali Ghanbari 2
  • Morteza Tahamipour zarandi 3
  • Mohamad Hossein Pourkazemi 3
1 Shahid Beheshti University
2 Department of Economics, Faculty of Economics and Political Sciences, Shahid Beheshti University
3 Faculty of Economics and Political Science, Shahid Beheshti University
چکیده [English]

Working capital financing is a major challenge for Iran’s steel industry, particularly under credit tightness caused by contractionary monetary policies. This study compares the effective real cost of alternative working capital financing methods within the Iranian steel supply chain and evaluates Supply Chain Finance (SCF) instruments against conventional money market and debt-based capital market tools. The research is applied and exploratory, employing a mixed qualitative–quantitative approach. In the qualitative phase, a three-tier supply chain financing structure was identified through systematic content analysis and expert interviews. In the quantitative phase, explicit and implicit costs of financing instruments were estimated using transaction cost theory and a comparative analytical framework. The results indicate that money market and capital market debt instruments impose high effective real costs due to institutional frictions, discounting constraints, and resource lock-in. By contrast, SCF instruments including )GAM bonds(, prove to be the most efficient working capital financing options under contractionary monetary conditions, owing to their operational discountability and credit transfer along the supply chain.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Supply Chain Finance (SCF)
  • Comparative Analysis
  • Iranian Steel Industry Supply Chain
  • Cost of Capital