اقتصاد و الگو سازی

اقتصاد و الگو سازی

تحلیل کارایی مالی اوراق گام در زنجیره صنعت فولاد ایران؛ رویکردی مبتنی بر ارزش شپلی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشجوی دکتری دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی
2 گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی
3 گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد .علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
10.48308/jem.2026.243460.2043
چکیده
این پژوهش با هدف تحلیل کارایی مالی اوراق گام در زنجیره صنعت فولاد ایران، با بهره‌گیری از رویکرد تأمین مالی زنجیره تأمین و نظریه بازی‌های تعاونی انجام شده است. شاخص چرخه تبدیل وجه نقد (CCC) به‌عنوان معیار عملیاتی سنجش کارایی مالی به کار گرفته شد تا اثر به‌کارگیری اوراق گام بر کاهش نیاز به سرمایه در گردش بررسی شود. مطالعه موردی شامل سه شرکت منتخب زنجیره فولاد (گهرزمین، فولاد کاوه جنوب کیش و فراطرح فولاد) است که داده‌های مالی آن‌ها از صورت‌های مالی و نظرات خبرگان استخراج شد. نتایج نشان داد اجرای سازوکار اوراق گام موجب کاهش قابل توجه CCC کل زنجیره به میزان ۱۰۹ روز، شامل ۱۰۴ روز کاهش مستقل بنگاه‌ها و ۵ روز هم‌افزایی ناشی از همکاری کامل زنجیره‌ای شده است. تحلیل ارزش شپلی بیانگر آن است که سهم هریک از شرکت‌ها در ایجاد ارزش زنجیره‌ای به ترتیب ۷۶٫۵، ۱۱ و ۲۱٫۵ روز است، که نشان‌دهنده نقش کلیدی شرکت بالادست در آغاز جریان نقدینگی است. یافته‌ها تأیید می‌کنند که همکاری مالی مبتنی بر اوراق گام نه‌تنها موجب کاهش هزینه‌های تأمین مالی و افزایش انعطاف‌پذیری نقدینگی می‌شود، بلکه با استفاده از روش ارزش شپلی می‌توان منافع را به شیوه‌ای عادلانه و پایدار بین اعضای زنجیره توزیع کرد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

عنوان مقاله English

Financial Efficiency Analysis of Gam Bonds in the Iranian Steel Industry Chain; A Shapley Value-Based Approach

نویسندگان English

Hamed Adeli Nik 1
Hassanali Ghanbari 2
Morteza Tahamipour Zarandi 3
Mohamad Hossein Pourkazemi 3
1 Shahid Beheshti University
2 Department of Economics, Faculty of Economics and Political Sciences, Shahid Beheshti University
3 Faculty of Economics and Political Science, Shahid Beheshti University
چکیده English

This study analyzes the financial efficiency of Gam Bonds in Iran’s steel supply chain using a Supply Chain Finance (SCF) approach and Cooperative Game Theory. The Cash Conversion Cycle (CCC) was employed as an operational measure of financial performance to evaluate how Gam bonds reduce the need for working capital across supply chain members. A case study was conducted on three key steel companies—Gohar Zamin, Kavir Steel Kaveh, and Fratarh Foolad—using financial statements and expert assessments. The results indicate that adopting Gam bonds leads to a significant reduction in the total CCC by 109 days, consisting of 104 days of independent improvement and 5 days of synergy created through full chain cooperation. Based on the Shapley value analysis, the fair allocation of benefits among firms was 76.5, 11, and 21.5 days respectively, highlighting the crucial role of upstream firms in initiating liquidity flows. The findings confirm that supply chain–based financial cooperation through Gam bonds enhances overall liquidity efficiency, decreases financing costs, and fosters sustainable collaboration. Applying the Shapley value ensures a fair and transparent distribution of financial gains, strengthening incentives for long-term cooperation within industrial supply chains.

کلیدواژه‌ها English

: Gam Bonds
Financial Efficiency
Cash Conversion Cycle
Iranian Steel Industry Supply Chain
Shapely value