انتخاب شرکای تجاری مناسب برای اقتصاد ایران در واردات ماشین‌آلات و ابزار حمل و نقل: رویکرد نظریه شبکه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 بخش اقتصاد، دانشکده اقتصاد، مدیریت، علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

2 دانشگاه شیراز، بخش اقتصاد، عضو هیات علمی

10.29252/jem.2021.220645.1576

چکیده

با توجه به اهمیت نقش تجارت در برقراری ارتباط بین کشورها و انتشار پدیده‌های مختلف از جمله نوسانات و آشفتگی‌ها بین کشورها و همچنین با توجه به اهمیت این موضوع برای اقتصاد ایران، در این مطالعه به انتخاب شرکای تجاری مناسب برای اقتصاد ایران در واردات ماشین‌آلات و ابزار حمل و نقل با استفاده از رهیافت نظریه شبکه پرداخته شده‌است. در این راستا، این مطالعه با در نظر گرفتن شاخص‌های ساختاری شبکه و ساخت شاخصی ترکیبی از آن‌ها، به معرفی شرکای تجاری مناسب برای اقتصاد ایران پرداخته‌است. شرکای پیشنهادی با دو هدف معرفی شده‌اند: شرکایی که منجر به بهبود موقعیت اقتصادی-ساختاری ایران در شبکه تجارت بین‌الملل می‌شوند و دیگری شرکایی که موقعیت اقتصادی-ساختاری ایران در شبکه تجارت بین‌الملل را حفظ می‌کنند. نتایج حاصل از تحقیق مبین آن است که نیمی از عمده شرکای تجاری کنونی ایران در زمره شرکای تجاری برتر براساس شاخص ترکیبی بوده‌است. همچنین، براساس نتایج بدست آمده پیشنهاد می‌شود که ایران حجم واردات خود را از کشورهایی همچون چین، جمهوری کره، آلمان، فرانسه، ژاپن و یا کشورهای مشابه آن‌ها از نظر معیار ساختار شبکه‌ای افزایش دهد تا بتواند موقعیت ساختاری خود را در شبکه تجارت بین‌الملل بهبود دهد. علاوه بر این، کشورهای مشابه شرکای تجاری کنونی ایران از نظر معیار ساختار شبکه‌ای از جمله امارات متحده عربی، روسیه، ایتالیا، ترکیه و هند معرفی شدند بگونه‌ای که تقویت و ایجاد رابطه تجاری جمهوری اسلامی ایران با این شرکا بتواند در صورت تغییر رابطه تجاری شرکای کنونی با ایران، موقعیت ساختاری ایران را با تغییر چندانی روبرو نکند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Appropriate Trading Partners for Iran in Importing Machinery and Transport Equipment: A Network Theory Approach

نویسندگان [English]

  • Najmeh Sajedianfard 1
  • Ebrahim Hadian 2
1 Economics department, faculty of Economics, Management and Social Sciences, Shiraz University, Shiraz, Iran
2 Shiraz University, Economics Department
چکیده [English]

Trade is crucial to international interaction, and spreading fluctuations among countries. Regarding the importance of this issue for Iran, appropriate trading partners in machinery and transport equipment in import sector for Iran are examined in this study using network theory. Therefore, by constructing a composite index based on the structural network measures, potential trading partners for Iran are introduced. The potential trading partners' characteristics are twofold. First, the proposed trading partners can improve Iran's structural position in the international trade network. Second, the potential substitutes for current trading partners are beneficial in case current trading partners alleviate or stop their trade relations with Iran. Therefore, substituting or strengthening trade links with this group of potential trading partners can lead to an insignificant change in Iran's structural position in the international trade network. Results show that half of current major trading partners of Iran are among powerful trading partners in the international trade network with high structural characteristics. Also, potential trading partners and their substitutes are introduced using the composite index. Results imply that strengthening trade links with China, Republic of Korea, Germany, France, and Japan can enhance Iran's structural position in the trade network. Besides, creating or strengthening trade links with the potential substitutes for the UAE, Russia, Italy, Turkey, and India may maintain Iran's structural status in the international trade network. Particularly, in case of any disruptions by Iran's current major trading partners, having trade with their potential substitutes would preserve Iran's structural position in trade networks.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Trade Partner
  • Import
  • Network theory
  • Principal Component Analysis
  • Iran